Με μια εκδήλωση μνήμης και τιμής, που πραγματοποιήθηκε το βράδυ της Δευτέρας 14 Σεπτεμβρίου στην Πλατεία Δημοκρατίας, η ΠΕΑΕΑ Αγρινίου-Αμφιλοχίας τίμησε την 82η επέτειο από την Απελευθέρωση του Αγρινίου από τις γερμανικές δυνάμεις Κατοχής και τους συνεργάτες τους.

Η εκδήλωση ήταν αφιερωμένη στους αγωνιστές της Εθνικής Αντίστασης και στους ανθρώπους του Αγρινίου που έζησαν τα χρόνια της Κατοχής, υπέστησαν διώξεις και εκτελέσεις και συνέβαλαν, με τον δικό τους τρόπο, στην απελευθέρωση της πόλης.

Στο επίκεντρο της εκδήλωσης βρέθηκαν τα γεγονότα του Σεπτεμβρίου του 1944, που οδήγησαν στην αποχώρηση των γερμανικών δυνάμεων και στην είσοδο των τμημάτων του ΕΛΑΣ στο Αγρίνιο.

Οι τελευταίες ημέρες πριν την Απελευθέρωση

Η πορεία προς την Απελευθέρωση είχε ξεκινήσει ήδη από τις 10 Σεπτεμβρίου 1944, όταν οι γερμανικές δυνάμεις εγκατέλειψαν το Αγρίνιο, αφήνοντας πίσω τους τα Τάγματα Ασφαλείας του Τολιόπουλου.

Την ίδια περίοδο, δυνάμεις του ΕΛΑΣ, με διοικητή τον Φοίβο Γρηγοριάδη – Βερμαίο, είχαν κυκλώσει την πόλη, δημιουργώντας τις προϋποθέσεις για την παράδοση των ένοπλων δυνάμεων που παρέμεναν σε αυτή.

Στις 12 Σεπτεμβρίου σημειώθηκαν συμπλοκές, ενώ παράλληλα ξεκίνησαν διαπραγματεύσεις στη Νέα Αβόρανη και στην Πλατεία Μπέλου. Από την πλευρά του ΕΛΑΣ συμμετείχαν οι Θ. Καλλίνος – Αμάρμπεης, Θ. Χατζής και Φ. Γρηγοριάδης, ενώ στις συνομιλίες συμμετείχαν επίσης εκπρόσωποι της Λαϊκής Επιτροπής και ο δήμαρχος Ν. Καρμανίδης.

Οι διαπραγματεύσεις κατέληξαν, στις 13 Σεπτεμβρίου, στην υπογραφή της συμφωνίας παράδοσης, ανοίγοντας τον δρόμο για την οριστική Απελευθέρωση της πόλης.

14 Σεπτεμβρίου 1944: Η πόλη ελεύθερη

Το πρωί της Πέμπτης 14 Σεπτεμβρίου 1944 απελευθερώθηκαν οι κρατούμενοι των φυλακών της Αγίας Τριάδας.

Ακολούθησε τρισάγιο στον τόπο εκτέλεσης των 120, στη μνήμη των ανθρώπων που είχαν εκτελεστεί από τις δυνάμεις Κατοχής και τους συνεργάτες τους. Στη συνέχεια, οι κάτοικοι κατευθύνθηκαν προς την κεντρική πλατεία, προκειμένου να υποδεχθούν τα τμήματα του ΕΛΑΣ που εισέρχονταν στην πόλη από την οδό Παπαστράτου.

Ήταν μια στιγμή που έμεινε βαθιά χαραγμένη στη συλλογική μνήμη του Αγρινίου.

Οι καμπάνες των εκκλησιών χτυπούσαν, οι γαλανόλευκες ξεδιπλώνονταν και στους δρόμους της πόλης κυριαρχούσε το αίσθημα της ελευθερίας. Η σημαία των συνεργατών των κατοχικών δυνάμεων κατέβηκε και στη θέση της υψώθηκε η ελληνική σημαία.

Ύστερα από χρόνια Κατοχής, φόβου, διώξεων και θυσιών, το Αγρίνιο ήταν πλέον ελεύθερο.

Η ιστορική μνήμη παραμένει ζωντανή

Κατά τη διάρκεια της αποψινής εκδήλωσης αναδείχθηκε η σημασία της διατήρησης της ιστορικής μνήμης και της γνώσης των γεγονότων που σημάδεψαν την περιοχή κατά την περίοδο της Κατοχής και της Εθνικής Αντίστασης.

Η επέτειος της 14ης Σεπτεμβρίου δεν αποτελεί μόνο μια αναφορά σε ένα σημαντικό γεγονός του παρελθόντος. Αποτελεί παράλληλα μια υπενθύμιση των θυσιών ανθρώπων που αγωνίστηκαν για την ελευθερία, αλλά και της ανάγκης η ιστορική μνήμη να περνά στις επόμενες γενιές.

Η ΠΕΑΕΑ Αγρινίου-Αμφιλοχίας, μέσα από την εκδήλωση, τίμησε τους νεκρούς και τους αγωνιστές της περιόδου, επαναφέροντας στο προσκήνιο τις σελίδες εκείνες της τοπικής ιστορίας που συνδέονται με την Απελευθέρωση του Αγρινίου.

82 χρόνια μετά, η 14η Σεπτεμβρίου 1944 παραμένει μια ημερομηνία-ορόσημο για την πόλη. Μια ημέρα που το Αγρίνιο πέρασε από τη σκοτεινή περίοδο της Κατοχής στην ελευθερία και που οι κάτοικοί του υποδέχθηκαν με συγκίνηση τα τμήματα των απελευθερωτών στους δρόμους της πόλης.

Η μνήμη εκείνης της ημέρας εξακολουθεί να αποτελεί μέρος της ιστορικής ταυτότητας του Αγρινίου και να υπενθυμίζει το κόστος της ελευθερίας και της αντίστασης απέναντι στην Κατοχή.